ZGIERZ (1)
mazowieckie
Zakładowa wieża ciśnieńWieża ciśnień na terenie byłych Zakładów Produkcji Barwników "Boruta" w Zgierzu. Wieża stoi przy ul. Barwnikowej (dawniej ul. Główna), po jej zachodniej stronie. Współrzędne GPS to: 51.846047, 19.394231
Korzenie zakładów "Boruta" mają swój początek w roku 1894, kiedy Jan Śniechowski wraz z Ignacym Hordliczką zarejestrowali fabrykę chemiczną ("Śniechowski i Hordliczka, Fabryka Barwników, Zgierz"), którą następnie - w roku 1909 - przenieśli na ul. Leśną. Nazwa Boruta wywodzi od opracowania w roku 1905 receptury barwnika do wełny, nazwanego „czerń Boruta A”. Barwik ten stał się sztandarowym produktem firmy i jednocześnie był marketingowym sposobem odniesienia głównego produktu do bohatera baśni o Panu Twardowskim, zamieszkującego zamek w Łęczycy. Sukces rynkowy barwnika przyczynił się do rozbudowy zakładów, przeniesionych w roku 1909 na ul. Leśną.
Rok 1910 przyjmuje się jako oficjalną datę powstania fabryki "Boruta" w Zgierzu. Fabryka mocno ucierpiała w czasie I Wojny Światowej, jej obiekty zostały podpalone. Mimo zniszczeń - fabrykę odbudowano. W roku 1920 powstała spółka „Przemysł Chemiczny w Polsce S.A. w Zgierzu”. Po wojnie celnej z zagrożoną bankructwem spółkę uratowała w 1928 r. interwencja Banku Gospodarstwa Krajowego, który w imieniu Skarbu Państwa wykupił większościowe udziały, przejmując nad spółką kontrolę. Przed II Wojną Światową fabryka "Boruta" była jednym z największych w Polsce i znaczącym w Europie producentem barwników, ale nie tylko barwniki były produkowane w Borucie. Ministerstwo Spraw Wojskowych założyło w „Borucie” instalację do produkcji chloropikryny — składnika gazów bojowych.
Produkcja barwinków po II wojnie była kontynuowana przez cały okres istnienia zakładu, zakład był też modernizowany i rozbudowywany. M.in. w roku 1969 zainstalowano ciąg instalacji do produkcji kwasu siarkowego, w roku 1975 - wydział produkcji benzydyny. Po zmianach gospodarczych, w roku 1998 Z.P.B. "Boruta" S.A. postawiono w stan likwidacji. Zakład w dotychczasowym kształcie już nie funkcjonuje. Po restrukturyzacji powstała firma "Boruta - Kolor" Sp. z o. o.
Warto zauważyć, iż w dalszym ciągu barwnik kwasowy "czerń Boruta A" znajduje zastosowanie do barwienia włókien proteinowych (wełny), jest też wykorzystywany w przemyśle garbarskim do barwienia skór oraz do anodowego barwienia aluminium.
źródła: https://www.pb.pl/boruta-chemia-ze-zgierza-952803
https://www.pb.pl/boruta-chemia-ze-zgierza-952803
https://pl-pl.facebook.com/zgierz.boruta
strona o diable Borucie na zamku w Łęczycy: http://www.muzeumleczyca.pl/diabel-boruta,5545.html
zdjęcia: Jarosław Szydłowski (październik 2019 r.)
Bolesław Wojtyniak (czerwiec 2017 r.)
fot. Jarosław Szydłowski
fot. Jarosław Szydłowski wieża w roku 2019 - widok z ul. Barwnikowej od strony północnej
